Imperata gras: herkennen, planten en verzorgen in NL

Imperata gras, en dan met name de cultivar 'Red Baron', is een laagblijvend siergras met opvallend rode bladeren. Het groeit langzaam, vormt nette pollen en is prima te houden in een Nederlandse tuin, zolang je het de juiste standplaats geeft en de rhizomen een beetje in de gaten houdt. Dit artikel legt uit hoe je het herkent, plant, verzorgt en beheerst. Sedum-gras, zoals sedumsoorten met sierlijke groei, is een ander type plant dat je tuin een vergelijkbaar accent kan geven, maar met totaal andere verzorgingseisen Imperata gras.

Imperata gras herkennen in je tuin

Imperata cylindrica 'Red Baron' is niet te verwarren met andere siergrassen zodra je weet waar je op moet letten. De bladeren beginnen in het voorjaar groen tot lichtgroen aan de basis, maar kleuren in de loop van de zomer steeds intenser rood. Richting de herfst kunnen ze bijna scharlaken worden, met een opvallend glow-effect als de zon erdoorheen schijnt. Dat is precies waarom dit gras ook wel 'Japanese Blood Grass' wordt genoemd.

De plant groeit als een compacte pol, wordt ongeveer 30 tot 50 centimeter hoog en spreidt zich langzaam via ondergrondse rhizomen uit. De bladeren zijn smal, rechtopstaand en vrij stijf. Bloei is in ons gematigde klimaat zeldzaam, maar kan soms laat in de zomer verschijnen als smalle, zilverwitte pluimachtige aren. In de praktijk geniet je van dit gras puur om de bladkleur, niet om de bloei.

Let op: Imperata cylindrica is in de natuur een agressieve wortelonkruidsoort, maar de tuincultivaar 'Red Baron' gedraagt zich in Nederlandse tuinen een stuk rustiger. Toch is het goed om te weten dat de rhizomen gewoon aanwezig zijn en de plant zich via die weg kan uitbreiden. Meer hierover verderop in dit artikel.

Standplaats, bodem en water: wat het nodig heeft

Imperata 'Red Baron' heeft volop zon nodig om die mooie rode kleur te ontwikkelen. In de schaduw blijft het blad groener en minder indrukwekkend. Kies dus een zonnige plek, bij voorkeur met minstens zes uur direct zonlicht per dag. Als je ook op zoek bent naar andere bodembedekkers voor dezelfde zonnige plek, kijk dan eens naar sedum ipv gras als alternatief. Halfschaduw kan net nog, maar verwacht dan een minder intense kleur.

De bodem moet goed doorlatend zijn. Een passende manier om taluds of hellingen met gras te stabiliseren is het kiezen van sterke, goed wortelende soorten talud gras. Imperata gras verdraagt geen natte voeten, zeker niet in de winter. Zware kleigrond is problematisch tenzij je die mengt met zand of grind om de drainage te verbeteren. Lichte, iets voedzame grond werkt het best. In potgrond gemengd met perliet of grof zand groeit het ook prima in een pot of bak.

Waterbehoefte is matig. In droge zomers mag je gerust bijwateren, maar sta nooit wateroverlast toe. Regenwater dat blijft staan rondom de pol is de snelste manier om de plant te verzwakken of te verliezen. Dit geldt extra in de herfst en winter.

Planten en verplanten in Nederland: timing en werkwijze

De beste tijd om Imperata gras te planten of te verplanten in Nederland is het voorjaar, zodra de nachtvorst voorbij is. Reken op april tot half mei. Jonge planten zijn gevoelig voor late vorst, en een goede start in warm, vochtig voorjaarsweer helpt de rhizomen snel te herstellen en nieuw blad te produceren.

Verplanten in het najaar kan ook, maar doe dit dan vroeg, zodat de plant voor de eerste strenge vorst nog wortelt. Na half oktober is het risico groot dat de plant de winter niet overleeft op zijn nieuwe plek. Zorg bij verplanten altijd dat je een flinke hoeveelheid rhizomen meeneemt, want de plant zit vast in de grond.

1. Kies een zonnige, goed doorlatende plek en werk de bodem losser met wat zand of compost als die zwaar is.
2. Graaf een gat van ongeveer twee keer de potkluit en plant op dezelfde diepte als in de pot.
3. Houd een plantafstand van 30 tot 40 centimeter aan als je meerdere exemplaren plaatst.
4. Geef na het planten goed water en houd de grond de eerste weken licht vochtig totdat de plant aangeslagen is.
5. Mulch de bodem rondom de plant licht met boomschors of grind om vochtverlies te beperken, maar zorg dat de pol zelf niet bedekt raakt.

Seizoensverzorging: snoei, bemesting en winteraanpak

Voorjaar en zomer

Knip het oude blad terug in maart, voordat het nieuwe blad uitloopt. Snij de pol terug tot ongeveer 5 tot 10 centimeter boven de grond. Zo geef je het nieuwe, felgekleurde blad alle ruimte. Wacht niet te lang met snoeien, want het nieuwe blad groeit snel en je wilt het niet beschadigen.

Bemesting is niet noodzakelijk, maar een lichte gift langzaamwerkende korrelmeststof in april geeft de plant een goede start. Gebruik geen stikstofrijke meststof in grote hoeveelheden: te veel stikstof bevordert groen blad ten koste van de rode kleur. Een gebalanceerde siergrasmeststof of een kleine hoeveelheid compost is genoeg.

Herfst en winter

Laat het blad in de herfst gewoon staan. De rode en bruine tinten zijn dan nog mooi, en het dode blad biedt enige bescherming aan de rhizomen. Snij pas terug in maart, zoals hierboven beschreven.

Imperata gras is niet heel winterhard in Nederland, zeker op zware natte grond. Het grootste gevaar is natte kou: een combinatie van vorst en stilstaand water rondom de rhizomen kan de plant doden. Dek de pol bij strenge winters af met een laag stro, droog herfstblad of een speciale plantenvlies. Zorg dat de afdekking lucht doorlaat en geen vocht vasthoudt. Op goed doorlatende grond overleeft de plant een normale Nederlandse winter zonder extra bescherming.

Problemen: gele bladeren, achterblijvende groei en uitval

De meeste problemen bij Imperata gras zijn terug te voeren op één oorzaak: te natte grond. Gele of bruine bladeren buiten het normale herfstkleuringspatroon, een pol die niet groeit of kleiner wordt, en uitval in de winter zijn bijna altijd tekenen van wateroverlast of slechte drainage.

Controleer bij twijfel altijd de rhizomen. Gezonde rhizomen zijn stevig en witachtig. Zachte, bruine of slijmerige rhizomen zijn een teken van rotting. Verwijder aangetast weefsel en verplant de rest naar drogere grond als de situatie redbaar is.

Beheer en groei-inperking: woekerend of niet?

Dit is een punt waar veel verwarring over bestaat. Imperata cylindrica is in warme klimaten (zoals het zuiden van de VS of Azië) een beruchte invasieve onkruidsoort die via razendsnelle rhizoomgroei alles overneemt. Volgens een weed risk assessment van USDA APHIS wordt Imperata cylindrica behandeld en worden daarbij ook de cultivar 'Red Baron' en mogelijke reproductie- en invasierisico's besproken in warme klimaten (zoals het zuiden van de VS of Azië) een beruchte invasieve onkruidsoort. De tuincultivaar 'Red Baron' gedraagt zich in Nederland veel rustiger, maar de rhizomen zijn er wel degelijk en de plant kan zich uitbreiden. Op internet zijn ook waarschuwingen te vinden van tuiniers die ontdekten dat 'Red Baron' toch verder kroop dan verwacht.

In de praktijk groeien de rhizomen bij 'Red Baron' in ons klimaat langzaam. Toch is het verstandig om de pol elk jaar in het voorjaar even te controleren en overtollige uitlopers te verwijderen. Variegata gras kun je herkennen aan de bontere bladtekening en vraagt vooral om een zonnige plek voor een fraai kleurbeeld. Graaf de rand van de pol los en snij of trek uitlopers weg voordat ze te groot worden. Dit kost je vijf minuten per jaar en voorkomt dat de plant ongewenste plekken inneemt.

Wil je helemaal zeker zijn dat de plant niet uitbreidt, dan kun je Imperata gras in een grote pot of een ondergrondse wortelwerende bak planten. Imperata gras, waaronder acorus gras, kun je in toom houden door het in een grote pot of wortelwerende bak te planten. Gebruik een stevige kunststof pot zonder bodemgaten die je in de grond ingraaft, of gebruik speciaal anti-worteldoek als barrière rondom de pol. Dit is ook handig als je de plant combineert met andere siergrassen die je wilt beschermen, zoals miscanthus of andere compacte siergrassen.

Combineren met andere siergrassen

Imperata 'Red Baron' werkt goed als kleuraccent tussen andere siergrassen en vaste planten. Wil je inspiratie voor het combineren van dit gras in jouw tuin, kijk dan ook naar tuinideeen gras voor een mooi geheel. De rode kleur vormt een mooie tegenstelling met blauwig- of zilvergroene grassen. Combineer het met lage borders of gebruik het als losse pol in een grindtuin of vijverkant. Let wel op dat buurplanten ook goed doorlatende grond nodig hebben: zet dit gras niet naast planten die juist vochtige grond prefereren.

Grassen zoals acorus of cyprus gras houden van meer vocht en passen minder goed als directe buurplant, terwijl robuuste siergrassen op goed doorlatende grond een goede match zijn. Zo geef je elk gras wat het nodig heeft en haal je het meeste uit je siergrastuin.